Roshi Hogan is goed

"Most people will be unimpressed with your wisdom because of their delusions of what wisdom is, so it is better to maintain silence around them. Stay on a path of impartiality and go about your own affairs. This is the way of the wise."

- Roshi Hogan's Teachings of the Tao

Misantropie

Het is eigenlijk heel simpel: al die gelovige mensen spreken over compassie voor de medemens en natuurlijk over liefde. Mij, ik moet dit eerlijk bekennen, zegt dit niet zo veel. Ik hoed me voor teleurstelling en houd daarom mensen op een afstand. Meestal, bij die keren dat er interactie is, word ik ook teleurgesteld en is zo het bewijs geleverd. Ik vind bijna ieder mens niet interessant genoeg en maar zelden bedenk ik me dat ik meer tijd met iemand door wil brengen. In eerste instantie is, zoals altijd bij geconstateerde afwijkingen, mijn gedachte dat dit niet goed van mij is. Dat ik moet conformeren. Dat ik kan analyseren wat ik moet veranderen.

Maar is het niet mogelijk dat dit wel klopt? Dat er mensen zijn, meer mensen zoals ik, die vinden dat er meer níet deugt aan mensen dan wel? En dat mijn compassie met de mensheid hieruit bestaat dat ik hen mijn gezelschap bespaar door hen op afstand te houden? 'Jij deugt niet', denk ik heel vaak bij het aanschouwen van anderen. 'Fascinerend ben je, maar jij deugt niet'.

Ik denk daarom dat de teksten van Zhuang Zi zo aan mij zijn besteed. Voor de veiligheid, voor het groepsgevoel, uit nostalgie, zoek ik aansluiting bij in mijn omgeving welig tierende levenshoudingen, maar ik geloof er geen zak van.
Er is niemand betrokken op ons. Wij hoeven geen god tevreden te stellen. Zonde bestaat niet. Een hiernamaals ook niet. Wij oefenen via rituelen geen controle uit en geen invloed op grote gebeurtenissen. Een slechte moraal wordt niet bestraft en een goede niet beloond. Streven leidt tot uitputting. Bevlogenheid is een gebrek aan realiteitszin. Ambitie is een sluipmoordenaar. Compassie is alleen echt wanneer hij niet geforceerd is maar op dat moment in je opkomt.

Voor je naaste 'doe' je helemaal niets

"De Wijze die niet de minste intentie heeft moreel te zijn en zich ook niet emotioneel om zijn medemens bekommert blijkt een veel efficiëntere 'hulpverlener' te zijn dan de activist die aldoor hulp wil verlenen of de sentimentalist die tranen plengt om het lot van zijn broeder. Energie gaat immers verloren in ambities, acties en emoties. De Wijze zorgt voor de Tienduizend dingen, niet door wat hij doet, maar door wat hij is. (...) De zon schenkt leven aan alles op aarde, niet omdat zij die goedheid heeft, maar omdat zij die kracht bezit. Eigenlijk schenkt ze dus helemaal niets, maar de aarde ontvangt wel alles van haar."

- Patricia de Martelare over naastenliefde in haar inleiding tot het filosofisch daoïsme: Taoïsme : De Weg om niet te Volgen. In de toekomst verwacht ik hier nog een boekbespreking te kunnen plaatsen over deze belangrijke publicatie over de daoïstische filosofie. En vele passages uit het boek verdienen geciteerd te worden.

Afzijdig

Zonder confucianisme zou China nooit succesvol zijn geweest. Plichtsbetrachting komt niet voor in het daoïsme. Tegen de stroom ingaan al helemaal niet. Daoïsten zien niet om naar hun naasten uit liefde of bekommernis. Ze zien alleen om naar hun naasten wanneer ze slechts door die naaste te ontwijken niet met hem in aanraking zouden komen - en ontwijken is doelbewust handelen.

Het daoïsme is volkomen op zichzelf gericht en geeft maatschappijkritiek alleen in op het individu toegesneden leringen. Er is geen collectiviteit.
Zodoende zul je ook nooit teleurgesteld worden door de ander, maar eenzaamheid, eigenliefde en afzijdigheid zijn effect van het daoïsme. Het is waar dat de mens een kuddedier is. Een collectief is voor de mens onmisbaar. Eenzaamheid is een vorm van lijden. Wie geen teleurstellingen door anderen meer incasseert, incasseert eigenlijk bijna niets meer.

Ander concept

Als je vanuit China naar het Midden-Oosten trekt, kun je je verbazen over die tot de mens sprekende Ene God. Dat is een vinding! Dat zou bij de Chinezen niet opgekomen zijn. Het slaat je met stomheid en ik ga er heerlijk traag over doen het te proberen te begrijpen.

- gedachte die bij mij opkwam tijdens het lezen van Chinese literatuur. De basisprincipes wijken al zo af. Ik moest het even noteren.